හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ගේ 2023 ලන්ඩන් සංචාරය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) ගොනු කර ඇති නඩුවට අදාළව අතිශය තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් සටහන් වී තිබේ.
ඒ, සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරී ඕෂල හේරත් බ්රිතාන්ය තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (FOI Act) යටතේ වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්යාලයෙන් කළ විමසීමට ලැබුණු නිල පිළිතුරු ලිපියත් සමඟය.
මෙම ලිපිය මගින් නිරාවරණය වන කරුණු, මෙතෙක් CID ය අධිකරණය හමුවේ තැබූ "බී වාර්තාවේ" පදනම මුළුමනින් ම අභියෝගයට ලක් කරයි.
1. FOI පිළිතුරෙන් හෙළිවන "නිල" සත්යය
වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ ලේකම් කාර්යාලය විසින් නිකුත් කරන ලද FOI පිළිතුරු ලිපියේ ප්රධාන කරුණු තුනක් අවධාරණය කර ඇත:
*නිල ආරාධනය තහවුරු කිරීම
විශ්වවිද්යාලය නිල වශයෙන් තහවුරු කර ඇත්තේ, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ එම උත්සවයට සහභාගී වූයේ එහි කුලපති ස්වරාජ් පෝල් සාමිවරයා විසින් කරන ලද සෘජු සහ නිල ආරාධනයකට අනුව බව යි.
*රාජ්ය තාන්ත්රික භූමිකාව:
ජනාධිපතිවරයා එහි ගියේ හුදෙක් තම බිරිඳ ගේ උපාධි උත්සවය නැරඹීමට පමණක් නොව, විශ්වවිද්යාලයේ කුලපතිවරයා ගේ 25වන සංවත්සරය සැමරීමේ විශේෂ ආරාධිතයෙකු ලෙස ය. උත්සව න්යාය පත්රයේ "ජනාධිපතිවරයා ගේ පිළිතුරු කතාව" සඳහා නිල කාලයක් වෙන් කර තිබීමෙන් මෙය සනාථ වේ.
*මූල්ය ගනුදෙනු:
විශ්වවිද්යාලය ප්රකාශ කර ඇත්තේ අදාළ උත්සවය සඳහා ශ්රී ලංකා රජයෙන් කිසිදු මුදලක් ඔවුන් වෙත ගෙවා නොමැති බවයි. එනම්, මෙහි දී සිදුව ඇත්තේ රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතාවක් මිස මූල්යමය ලාභ පරමාර්ථ කරගත් ගනුදෙනුවක් නොවන බවයි.
2. CIDයේ 'බී වාර්තාව' සහ FOI ලේඛනය අතර ගැටුම
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවල ප්රධාන චෝදනාව වූයේ ජනාධිපතිවරයා "කිසිදු නිල ආරාධනයක් නොමැතිව" පෞද්ගලික ගමනක් සඳහා රජයේ මුදල් (රු. මිලියන 16.2ක්) අවභාවිත කළ බවයි.
නමුත් ඕෂල හේරත් ලබාගත් FOI ලිපියත්, විත්ති පාර්ශවය නීතිපතිවරයාට ඉදිරිපත් කළ පිටු 16ක කරුණු දැක්වීම් (Annexure 2A & 6A) සසඳා බැලූ විට පෙනී යන්නේ CID යේ "පෞද්ගලික සංචාර" තර්කය නෛතිකව බිඳ වැටෙන බවයි. ජාත්යන්තර නීතිය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික සම්ප්රදාය අනුව, රාජ්ය නායකයකු නිල ආරාධනයක් මත විදේශගත වන විට, ඔහුගේ ආරක්ෂාව සහ ප්රොටෝකෝල වියදම් දැරීම රජයේ නෛතික වගකීමකි. ආරාධනය "නිල" බව සනාථ වන ඕනෑම තැනක "මුදල් අවභාවිතය" පිළිබඳ අපරාධ චෝදනාව අහෝසි වී යයි.
3. නෛතික විග්රහය: අපරාධ චේතනාව (Mens Rea) සහ විමර්ශනයේ දෝෂ
මෙම නඩුව පොදු දේපළ පනත යටතේ පවත්වාගෙන යෑමට නම්, සැකකරුවන් තුළ 'අපරාධ චේතනාවක්' (Mens Rea) හෙවත් රජයේ මුදල් වංචා කිරීමේ අභිලාෂයක් තිබිය යුතු ය.
*හිතාමතා සාක්ෂි මග හැරීම: විශ්වවිද්යාලය බ්රිතාන්ය පුරවැසියෙකුට FOI යටතේ තොරතුරු ලබා දෙන්නේ නම්, ලංකාවේ CID නිලධාරීන්ට එම තොරතුරු ලබා ගැනීම ඉතා පහසු කාර්යයකි. එසේ තිබියදීත් CID ය අධිකරණයට ප්රකාශ කළේ තමන්ට විශ්වවිද්යාලයෙන් තවමත් පිළිතුරු ලැබී නැති බවයි. මෙය විමර්ශනයේ පාරදෘශ්යභාවය පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්නයකි.
*තෝරාගත් නීතිය (Selective Prosecution): FOI පිළිතුරෙන් තහවුරු වන තවත් කරුණක් නම්, ලන්ඩන් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයට ද මෙම ආරාධනා ලැබී තිබූ බවයි. එසේ නම්, සියලු කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කළ මහ කොමසාරිස්වරිය සාක්ෂිකාරියක වී, කොළඹ සිටි ජනාධිපතිවරයා සහ ලේකම්වරයා සැකකරුවන් වීම "දේශපාලන දඩයමක" ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්නකි.
4. ජාත්යන්තර නීතිමය බලපෑම
බ්රිතාන්යයේ 2003 අපරාධ (ජාත්යන්තර සහයෝගීතා) පනත (CICA 2003) අනුව, විදේශීය රටක විමර්ශනයක් සඳහා සාක්ෂි ලබා ගැනීමේ දී අදාළ සිද්ධිය එක්සත් රාජධානිය තුළ ද අපරාධයක් විය යුතු ය. රාජ්ය නායකයෙකු නිල ආරාධනයක් මත පැමිණීම බ්රිතාන්ය නීතියට අනුව අපරාධයක් නොවන බැවින්, CID ය ලබාගත් සාක්ෂිවල නීත්යානුකූල වලංගුභාවය (Admissibility) මහාධිකරණයේ දී දැඩි ලෙස අභියෝගයට ලක් වනු ඇත.
නිගමනය
ඕෂල හේරත් විසින් හෙළිදරව් කරන ලද වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ FOI ලිපිය, මෙම නඩුවේ මිනී පෙට්ටියට ගැසූ අවසන් ඇණය වැනි ය. නිල ආරාධනාව තහවුරු වී ඇති පසුබිමක, රනිල් වික්රමසිංහට එරෙහිව පෞද්ගලික සංචාරයක නාමයෙන් ගොනු කළ චෝදනා නෛතික පදනමක් නොමැති "නාටකයක්" බවට පත්ව තිබේ.
අප්රේල් 29 වන දින මෙම නඩුව කැඳවූ විට, නීතිපතිවරයාට මෙම FOI හෙළිදරව්ව සහ විශ්වවිද්යාලයේ නිල ලේඛන හමුවේ සිය ස්ථාවරය වෙනස් කිරීමට සිදු වනු ඇත. සත්යය සැමදා ජයගන්නේ, දේශපාලන වුවමනාවලට වඩා නෛතික ලේඛනමය සාක්ෂි ප්රබල වන බැවිනි.
සටහන | කෙෂාල් ජයසිංහ